محمّد بن على ترمذى چنين گفت 7 : من دعا اللّه و لم يعمر قبل ذلك سبيل الدّعاء بالتّوبة و الانابة و اكل الحلال و اتّباع السّنّة و مراعاة السرّ كان دعاؤه مردودا . هر كه حق را - جلّ جلاله - بخواند و پيش از دعا راه دعا را عمارت نكرده باشد به توبه و اخلاص و پاك داشتن لقمه و خرقه و نگاه داشتن باطن از باطل ، دعاى او مردود است و در اجابت مسدود . و قال ربّكم : ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ . چندين لطف در اين كلمه تعبيه كرد ، و نگفت : و قال الجبّار ، و قال القهّار ، و قال اللّه ؛ زيرا كه اگر چنين گفتى ، بنده بترسيدى ، بر بساط انبساط نيارستى آمد ؛ گفت : و قال ربّكم ؛ پروراننده 8 شما ، ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ، كأنّه جلّ جلاله قال : انا لك و ما لي لك فلا تحتشم من السّؤال فانّك و ان تركت سؤالك غضبت عليك . / a 127 / شعر اللّه يغضب ان تركت سؤاله * و بنىّ آدم حين يسأل يغضب 9 ابراهيم ادهم را - قدّس اللّه روحه - پرسيدند كه حق - جلّ و علا - مىفرمايد : ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ 10 ، و ما شب و روز دعا مىكنيم ، و اجابت نمىبينيم . گفت : لانّ قلوبكم ماتت بعشرة اشياء . دلهاى شما به ده چيز به مرده است . عرفتم اللّه و لم تؤدّوا حقّه . خداى را شناختيد و حق او نگزارديد . و قرأتم كتابه 11 و لم تعملوا به . و كتاب او بر خوانديد و بدان عمل نكرديد . و ادّعيتم حبّ رسول اللّه و تركتم ستّه . دعوى دوستى رسول كرديد و سنّت او [ را ] دست بداشتيد . و ادّعيتم عداوة الشّيطان و وافقتموه . دعوى دشمنى شيطان كرديد و به موافقت او بيرون آمديد . و ادّعيتم حبّ الجنّة و لم يعملوا لها . و دعوى دوستى بهشت كرديد و عمل صالح نياورديد . و ادّعيتم خوف النّار و رهنتم انفسكم بها . و دعوى ترسيدن از دوزخ كرديد و خود را به آتش گرو كرديد . و اقررتم بان الموت حقّ و لم تستعدّوا له . و اقرار داديد كه مرگ حق است و كار او نساختيد . و اشتغلتم بعيوب اخوانكم عن عيوب انفسكم . و به عيب ديگران از تفحّص عيب خود مشغول گشتيد . و اكلتم نعمة اللّه و كفرتم . و نعمت خداى بخورديد و كفران حرفت 12 ساختيد . و دفنتم امواتكم فلم تعتبروا . و مردگان خود را به دست خود دفن كرديد و عبرت نگرفتيد . فقال واحد من الكبراء : مثل الّذى يدعو به غير عمل كالّذى يرمى به غير وتر . آنكه دعا مىكند بىعمل ، همچنان است كه به كمان بىزه تير مىاندازد 13 . وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ . صد هزار و بيست و اند هزار نقطهء عصمت در قرطهء حرمت مىگويند : ربّنا ؛ آدم كه اساس دولت بود و الف اوّل بود بر لوح لطف مىگويد : رَبَّنا *